पाऊस कुठे गायब झाला? अमरावतीसह विदर्भात ३१ दिवसांपासून प्रतीक्षा; शेतकऱ्यांच्या पिकांवर संकट!

सप्टेंबर सुरू झाला तरी आभाळ कोरडेच; सोयाबीन, कापूस आणि तुरीला पावसाची गरज, बळीराजा चिंतेत

अमरावती, ८ सप्टेंबर २०२६ : खरीप हंगाम आता अत्यंत महत्त्वाच्या टप्प्यावर पोहोचला आहे; पण याच वेळी पावसाने मात्र शेतकऱ्यांची चिंता वाढवली आहे. अमरावती जिल्ह्यासह विदर्भ आणि मराठवाड्यात अनेक भागांत पावसाने मोठी दडी मारली असून, शेतकरी आभाळाकडे डोळे लावून बसले आहेत. सप्टेंबर महिना सुरू झाला तरी अनेक ठिकाणी पावसाऐवजी उन्हाचा चटका जाणवत आहे. अमरावती जिल्ह्यात परिस्थिती आणखी चिंताजनक असल्याचे चित्र आहे. जिल्ह्यात गेल्या ३१ दिवसांपासून पावसाचा खंड कायम असल्याची माहिती समोर आली आहे. या काळात जिल्ह्यातील सुमारे ८० टक्के क्षेत्रात प्रभावी पाऊस झालेला नसल्याचे सांगण्यात येत आहे. २६ आणि २७ ऑगस्ट रोजी काही भागांत हलक्या सरी पडल्या; मात्र त्यानंतर पुन्हा पावसाने पाठ फिरवली.

सोयाबीनच्या शेंगा भरण्याच्या काळातच पावसाचा खंड

सध्या सोयाबीनसह खरीप पिकांसाठी हा अत्यंत निर्णायक काळ आहे. विशेषतः सोयाबीनला शेंगा भरण्यासाठी जमिनीत पुरेसा ओलावा आणि पावसाची गरज असते. मात्र जमिनीतील ओलावा कमी होत असल्याने पिकांच्या वाढीवर परिणाम होण्याची भीती निर्माण झाली आहे. कापूस आणि तुरीची परिस्थितीही चिंतेची आहे. शेतकऱ्यांनी बियाणे, खते, औषधे, मजुरी आणि इतर खर्चासाठी मोठी गुंतवणूक केली आहे. आता पाऊसच साथ देत नसल्याने ही संपूर्ण गुंतवणूक धोक्यात येण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. याच पार्श्वभूमीवर युवा स्वाभिमान पक्षाने जिल्हाधिकारी आणि विभागीय कृषी सहसंचालकांना निवेदन देत तातडीने उपाययोजना करण्याची मागणी केली आहे.

पिके जगवायची कशी? शेतकऱ्यांसमोर मोठा प्रश्न

पावसाची प्रतीक्षा आता केवळ चिंतेपुरती राहिलेली नाही, तर काही शेतकऱ्यांसाठी ती थेट आर्थिक संकटात बदलत आहे. पिकांना पाणी देण्यासाठी टँकरचा आधार घेणे प्रत्येक शेतकऱ्याला शक्य नाही. पाण्याचा खर्च आणि शेतीचा खर्च यांचा ताळमेळ बसत नसल्याने काही शेतकऱ्यांवर उभी पिके काढून टाकण्याची वेळ आली आहे. अशाच परिस्थितीत नवनाथ नावाच्या शेतकऱ्याने दोन एकरातील फळाला आलेला खरबुजाचा मळा मजूर लावून उपटून टाकल्याची घटना समोर आली आहे. पिकाला पाणी देणे परवडत नसल्याने हा निर्णय घ्यावा लागल्याचे सांगण्यात आले आहे. ही घटना केवळ एका शेतकऱ्याची व्यथा नाही. पावसाचा खंड आणखी वाढला, तर खरीप पिकांचे नुकसान मोठ्या प्रमाणावर होण्याची भीती शेतकरी व्यक्त करत आहेत.

विदर्भासोबत मराठवाड्यातही चिंता

अमरावतीपुरतीच ही परिस्थिती मर्यादित नाही. मराठवाड्यातही पावसाची मोठी तूट जाणवत असून, लातूरसह अनेक भागांत सोयाबीन पिकांवर संकट निर्माण झाले आहे. पुढील काही दिवसांत पाऊस न झाल्यास सोयाबीन हातातून जाण्याची भीती शेतकरी व्यक्त करत आहेत. पावसाअभावी केवळ पिकांचाच प्रश्न नाही. जनावरांसाठी चारा, पिण्याचे पाणी आणि आगामी रब्बी हंगामासाठी उपलब्ध पाणीसाठा याबाबतही चिंता वाढत आहे.

हवामान खात्याच्या अंदाजाकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष

नागपूर हवामान विभागाने यापूर्वी २ ते ५ सप्टेंबरदरम्यान पूर्व विदर्भातील काही जिल्ह्यांसाठी यलो अलर्ट जारी केला होता. काही भागांत मेघगर्जनेसह पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली होती. ४ सप्टेंबरला गोंदिया जिल्ह्यासाठी ऑरेंज अलर्टही देण्यात आला होता. मात्र ८ सप्टेंबरच्या स्थितीत विदर्भ आणि मराठवाड्यात पावसाचा जोर अपेक्षेप्रमाणे वाढलेला दिसत नसल्याने शेतकऱ्यांची चिंता कायम आहे. पुढील काही दिवसांत पावसाला चालना मिळते का, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

आता आभाळाकडे एकच प्रश्न…

आता शेतकऱ्यांसमोर एकच प्रश्न आहे—पाऊस कधी येणार? पुढील काही दिवसांत दमदार पाऊस झाल्यास सोयाबीन, कापूस आणि तुरीला काही प्रमाणात दिलासा मिळू शकतो. मात्र पावसाचा खंड आणखी वाढल्यास खरीप हंगामाचे मोठे नुकसान होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे अमरावतीसह संपूर्ण विदर्भातील शेतकऱ्यांच्या नजरा आता हवामान खात्याच्या पुढील अंदाजावर आणि आभाळाकडे लागल्या आहेत. प्रशासनानेही परिस्थितीचा तातडीने आढावा घेऊन शेतकऱ्यांना आवश्यक मदत आणि उपाययोजना उपलब्ध करून द्याव्यात, अशी मागणी जोर धरत आहे.