
मुंबई, ८ सप्टेंबर २०२६ : अर्थव्यवस्थेची बातमी म्हटलं की आपल्या डोळ्यासमोर महागाई, व्याजदर, शेअर बाजार, डॉलरचा भाव किंवा पेट्रोल-डिझेलचे दर येतात. पण जगभरात पैशांची उलाढाल सुरू असताना काही व्यवहार असेही घडतात की, ते ऐकून पहिल्यांदा प्रश्न पडतो—“हे खरंच घडलंय?” एका डायनासोरच्या सांगाड्यासाठी तब्बल ४१७ कोटी रुपये मोजले जातात, पहिल्या इलेक्ट्रिक फेरारीसाठी अंदाजाच्या ३६ पट किंमत दिली जाते, तर चोरीला गेलेली बिअर कंपनीसाठी चक्क जाहिरातीची संधी बनते! एवढंच नाही, तर बंद झालेल्या सॅलड दुकानांच्या जागा आणि जुन्या रॉक गाण्यांचे हक्कही कोट्यवधी डॉलरमध्ये विकले जात आहेत. चला, जगाच्या अर्थविश्वातील या भन्नाट घडामोडी पाहूया.
डायनासोरच्या सांगाड्याची किंमत तब्बल ४१७ कोटी!
कल्पना करा, तुम्ही लिलावात वस्तू घ्यायला गेला आहात आणि समोर एखादा जुना फर्निचरचा तुकडा नाही, तर तब्बल ३८ फूट लांबीचा T. rex डायनासोरचा सांगाडा आहे! १४ जुलै २०२६ रोजी सॉदबीजने ‘गस’ नावाच्या या टिरॅनोसॉरस रेक्सच्या सांगाड्याचा लिलाव केला. एका अज्ञात खासगी खरेदीदाराने त्यासाठी तब्बल ५०.१ दशलक्ष डॉलर, म्हणजे अंदाजे ४१७ कोटी रुपये मोजले. मात्र या विक्रीमुळे शास्त्रज्ञ फारसे खूश झाले नाहीत. कारण एवढा दुर्मीळ जीवाश्म सार्वजनिक संग्रहालयात जाण्याऐवजी खासगी संग्रहात गेला. विशेष म्हणजे स्मिथसोनियनसह तीन मोठ्या नैसर्गिक इतिहास संग्रहालयांनी या लिलावात बोलीच लावली नव्हती. म्हणजेच प्रश्न असा—इतिहासाचा हा तुकडा आता सर्वांसाठी पाहायला मिळणार की एखाद्या खासगी संग्रहातच बंद राहणार?
फेरारीच्या पहिल्या इलेक्ट्रिक कारसाठी ३३३ कोटी!
आता डायनासोर सोडून कारकडे वळूया. १६ ऑगस्टला कॅलिफोर्नियातील मॉन्टेरी कार वीकमध्ये फेरारीच्या पहिल्या इलेक्ट्रिक मॉडेल ‘लूचे’च्या पहिल्या युनिटचा लिलाव झाला. अंदाज किती? आणि प्रत्यक्ष किंमत किती? लिलावापूर्वीच्या अंदाजापेक्षा तब्बल ३६ पट जास्त! ही कार तब्बल ४० दशलक्ष डॉलर, म्हणजे सुमारे ३३३ कोटी रुपये किंमतीला विकली गेली. ही धर्मादाय लिलावातील विक्री होती आणि त्यामुळे नव्या कारच्या विक्रीचा विक्रमही मोडला. विशेष म्हणजे फेरारीच्या २०२६ सालातील जवळपास ५०० गाड्यांचे संपूर्ण उत्पादन डिलिव्हरीपूर्वीच विकले गेले. इलेक्ट्रिक कारबाबत श्रीमंत ग्राहकांमध्ये अजूनही उत्सुकता आहे, हे यातून दिसून आले.
बिअर चोरी गेली… कंपनीने केली जाहिरात!
आता येतो सर्वात मजेदार किस्सा. कॅलिफोर्नियातील मॉन्टक्लेर येथील अॅनहॉयझर-बुश वितरण केंद्रातून १७ ऑगस्टला एकाच दिवशी दोन वेगवेगळ्या चोऱ्या झाल्या. बनावट कागदपत्रांचा वापर करून एकूण सुमारे ३४ हजार कॅन बिअर चोरीला गेली. मालाची एकूण किंमत अंदाजे ७० हजार डॉलर होती. पण कंपनीने काय केलं? नुकसान झालं म्हणून फक्त दुःख करण्याऐवजी पॅब्स्टने या चोरीलाच सोशल मीडिया जाहिरातीत बदलून टाकलं! कंपनीने चोराला विनोदी पद्धतीने बिअर परत करण्याचे आवाहन केले. पोलिसांचा तपास मात्र सुरूच आहे.
बंद सॅलड दुकानांच्या जागांसाठी १४३ दशलक्ष डॉलर
अमेरिकेतील ‘सॅलड अँड गो’ कंपनीची अनेक ठिकाणे बंद झाली. पण त्यांची जागा मात्र दुसऱ्या कंपनीसाठी संधी ठरली. कॉफी चेन ७ ब्र्यूने १ सप्टेंबरला झालेल्या लिलावात प्रतिस्पर्धी डच ब्रोजला मागे टाकत ७३ भाडेतत्त्वावरील जागा सुमारे १४३.२ दशलक्ष डॉलरमध्ये खरेदी केल्या. म्हणजे व्यवसाय बंद झाला, पण त्याच व्यवसायाच्या जागा दुसऱ्या कंपनीच्या विस्तारासाठी सोन्याची संधी ठरल्या!
जुन्या गाण्यांसाठी ६५० दशलक्ष डॉलर
संगीतविश्वातही कोट्यवधींचा खेळ सुरू आहे. अँथम एंटरटेनमेंटला इन्फ्लुएन्स मीडियाने सुमारे ६५० दशलक्ष डॉलरमध्ये विकत घेतले. अँथमकडे रश या प्रसिद्ध बँडसह स्पायडर-मॅन चित्रपटमालिकेतील संगीताचे हक्क आहेत. म्हणजे गाणी जुनी झाली, पण त्यातून मिळणाऱ्या रॉयल्टीची किंमत अजूनही प्रचंड आहे.
लिपस्टिक आणि अंतर्वस्त्रंही सांगतात अर्थव्यवस्थेचा मूड!
शेवटी एक मजेदार प्रश्न—लोकांची लिपस्टिक किंवा अंतर्वस्त्रे खरेदी करण्याची सवय पाहून अर्थव्यवस्था समजू शकते का? काही अर्थतज्ज्ञ अशा अनोख्या संकेतांकडेही पाहतात. ‘लिपस्टिक इंडेक्स’नुसार आर्थिक अडचणीच्या काळात लोक मोठ्या चैनीच्या वस्तूंऐवजी छोट्या लक्झरी वस्तूंकडे वळू शकतात. तर ‘पुरुषांच्या अंतर्वस्त्र निर्देशांक’ या लोकप्रिय संकल्पनेनुसार आर्थिक तंगी आली की पुरुष जुन्या अंतर्वस्त्रांची खरेदी पुढे ढकलतात. अर्थात, हे अधिकृत आर्थिक निर्देशक नाहीत. पण एक गोष्ट नक्की—जगाची अर्थव्यवस्था कधी कधी आकडेवारीपेक्षा जास्त मनोरंजक असते!
